Hersencellen

De vraag is natuurlijk of ik er nog wel voldoende over heb om deze missie te volbrengen. Vaak willen vrienden van mij weten of het nu heel moeilijk is om lappen stof tot je te nemen als je “op hoge leeftijd” bent…

Nu dat zal blijken. De tentamenperiode is net achter de rug. Denk dat het wel goed ging, maar durf niets meer te zeggen over de cijfers. Voorgaande keren heb ik mij daar ook in vergist. Aangezien de vakken Constitutioneel Recht en Aansprakelijkheidsrecht (deels) open vragen bevatten, duurt het nog enige weken voordat de uitslag bekend is. Ik kan mijzelf deze keer dus niet indekken met m’n “multiple choice fobie”. Daarom heb ik me maar eens verdiept in hoeverre alcohol je hersencellen aantast.

In mijn vriendenkring was er de nodige paniek toen de leeftijdgrens voor het kopen van alcohol enige jaren geleden verhoogd werd naar 18 jaar. Hun kinderen waren in sommige gevallen net 16 geworden, dus mochten destijds iets drinken, maar toen ineens niet meer. Hoe hou je dat onder controle? Niet dus. Ook blijkt sinds het verhogen van de minimumleeftijd het drugsgebruik onder tieners sterk te zijn toegenomen. Maar hoe schadelijk zijn al die drankjes (japie’s, casnov’s) die ik destijds heb gedronken toen ik jong was?

Ondertussen weten we uit hersenonderzoek dat tieners onverantwoordelijk gedrag vertonen omdat hun brein nog niet is volgroeid. Dat is pas vanaf 25 jaar. Daarvoor zijn je hersenen heel plastisch; er worden heel gemakkelijk nieuwe hersenverbindingen gevormd, maar óók afgebroken. Vooral voor het jonge brein is alcohol een sluipmoordenaar. Deze stof zaagt rechtstreeks aan je intelligentieniveau – aan hoe slim je kan worden – zonder dat je het meteen merkt. Dit “snoeien” van je hersens is onder normale omstandigheden een belangrijk kenmerk van de hersenontwikkeling. Gebruik je bepaalde hersenverbindingen vaak, dan versterkt het brein deze verbindingen heel makkelijk en groeien er ook wat nieuwe bij. Hiermee vorm je “paden” in je geheugen; je leert gewoontes aan, je onthoudt dingen. Kortom: je wordt iedere keer een stukje slimmer zo.

Vervolgens verliezen onze hersenen gedurende ons leven nog 5 tot 10% van hun gewicht. Om precies te zijn, onze prefrontale cortex vermindert en dit is geassocieerd met achteruitgang van het werkgeheugen. Ai, dat helpt niet voor de student op leeftijd. Het is gelukkig niet allemaal ellende. Vanaf middelbare leeftijd (ik verzin het niet) zijn mensen door bepaalde ontwikkelingen in hun hersens beter in balans en beter in staat tot reflectie. En dat is nu misschien juist de reden dat ik weer ben gaan studeren.

Dus even terug naar de studie. De afgelopen week bekroop mij een nieuwe angst: “Is mijn handschrift nog wel leesbaar?” Sinds alles met mobiel en computer gaat, zet men nog maar weinig op schrift met pen en papier. Door zelf wat handgeschreven uittreksels te maken, heb ik m’n schrijven weer een beetje geoefend. Je hebt tegenwoordig overigens allerlei websites (eerst gratis, maar na paar maanden moet je ervoor betalen), waarop alle denkbare uittreksels, aantekeningen en oude tentamens voorhanden zijn. Hier is een hele nieuwe industrie ontstaan. Dus géén uittreksels meer op rood papier geprint, zodat kopiëren (destijds een uitvinding) niet mogelijk was. Uiteindelijk probeerde je het slimste meisje van de klas te verleiden, zodat je haar aantekeningen mocht lenen. Vervolgens stond je urenlang velletje voor velletje onder het kopieerapparaat te leggen. Aan de beschikbare studiematerialen kan het nu echter niet liggen.

Zelf geniet ik op dit moment na alle noeste studie-arbeid van een heerlijke Gin & tonic en troost mijzelf met de gedachte dat m’n studiematen op dit moment waarschijnlijk al ergens laveloos in de gordijnen hangen, zich pas morgen realiserend (als ze mijn blog hebben gelezen) dat ze weer flink hun hersens gesnoeid hebben. Ooit zullen onze hersenstammen dan toch van hetzelfde formaat zijn. Proost allemaal en fijne feestdagen!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.