Europa

Met de Tweede Kamerverkiezingen in aantocht voel ik de vrijheid om een iets meer politiek getinte blog te schrijven. Wees gerust ik kom niet met een stemadvies. Eerlijk gezegd weet ik voor eerst sinds ik mag stemmen – dat heb ik tot nu toe m’n hele leven overigens bij elke gelegenheid gedaan met uitzondering van referenda – niet op welke partij mijn keuze gaat vallen, of word ik één van de vele strategische stemmers?

Misschien eerst nog even een toelichting waarom ik pertinent tégen referenda ben. Allereerst creëert het altijd twee kampen. Denk dat het Brexit-referendum hier wel een duidelijk bewijs van is. De tegenwerping is “standaard” dat het heel democratisch is. In mijn ogen is de voorlichting vaak incompleet (lees: leugenachtig) en ontberen wij als burgers de kennis om daar doorheen te prikken. Na de Brexit was de meest ingetypte zoekopdracht in google: “What is the EU?”

Moet direct toegeven dat ik eigenlijk ook vrij weinig wist van wat de EU precies voor ons betekent, anders dan dat ik een stelletje bemoeials in Brussel voor me zie. Veel mensen denken dat er een paar honderdduizend mensen (lees: ambtenaren) in grauwe grijze torens in Brussel een beetje de dienst uitmaken over Europa. Niks is minder waar. In het totaal werken er 55.000 mensen bij Europese instellingen, waarvan ongeveer 33.000 bij de Europese Commissie. De 28 leden van de Commissie, die in principe geen politieke kleur hebben – althans zonder last kunnen beslissen – dienen wel verantwoording af te leggen aan het Europees Parlement (nu 751 leden). Hier werken in totaal 6.000 ambtenaren. Iedere vijf jaar kiezen wij onze kandidaten (Nederland heeft recht op 26 zetels) voor het Europees Parlement, waarbij de opkomst de laatste keer (in 2014) in Europa gemiddeld 42,5% bedroeg (in NL: 37,3%). Hiernaast hebben de Europese instituties nog 16.000 medewerkers. Even ter vergelijking. Alléén bij de gemeente Amsterdam werken al bijna 14.000 ambtenaren.

Als jullie echt een inkijkje willen hebben van het werk in Brussel, raad ik aan om de recent uitgebrachte documentaire “The European” met onze eigen Frans Timmermans hier eens te bekijken. Ik heb afentoe tenenkrommend zitten kijken naar de kneuterigheid van zowel de persoon Timmermans als de achterkamertjes politiek in Brussel, maar ik heb ook zeker waardering en sympathie gekregen voor het intellect en de menselijke kant van de man zelf. Ook bewonderenswaardig als je er in deze tijd nog openlijk voor uit durft te komen dat je voor Roda JC bent…

Vanwaar ineens mijn interesse voor Europa? Op dit moment zit ik “middenin” het vak Europees Recht, waarin uiteraard een belangrijke plaats is ingeruimd voor de werking van de EU en het EU recht. Het mag duidelijk zijn dat de EU zwaar onder vuur ligt. In meer Europese landen zijn er geluiden om de EU te verlaten. Dat kan een land relatief makkelijk beslissen, althans het “eruit” stappen, dat is namelijk een eenzijdige beslissing van een lidstaat. Daarna komt echter artikel 50 van het EU verdrag om de hoek kijken. Na het starten van een artikel 50 procedure dient binnen twee jaar (er bestaat mogelijkheid tot verlenging) overeenstemming te zijn over een uittredingsverdrag. Alle lidstaten van de EU dienen daar echter over te beslissen. De Britse bevolking zelf heeft daar niks meer over te zeggen. Hun lot ligt dus straks in handen van de overige lidstaten. Lijkt me niet prettig. Het verbaast dan misschien ook niet dat de Britten deze procedure nog niet hebben gestart.

Belangrijker is wellicht dat we ons allemaal de waarde van de EU realiseren. Trump ziet het in ieder geval niet, maar hopelijk wij wel. Bedenk dat 100 jaar geleden 20% van de wereldbevolking gevormd werd door Europeanen. Op dit moment is dat nog 11% en naar verwachting aan het eind van dit millennium 4%. Vanuit die optiek zou enige samenwerking dus best zinvol kunnen zijn. In heel Europa neemt de scepsis met betrekking tot de EU zienderogen toe. Menig politieke partij – ik noem geen namen – maakt er een speerpunt van. Meer verontrustend is wellicht dat in Nederland geen enkele politieke partij pro Europa blijkt te zijn, althans als je de laatste verkiezingsprogramma’s bekijkt. Het is duidelijk géén populair gedachtegoed.

Wat heeft de EU ons gebracht? In beginsel langdurige vrede en stabiliteit na eeuwen van vaak verwoestende oorlogen. Een grotere welvaart door het wegvallen van interne grenzen, waar Nederland als handelsland mooi van profiteert. Het samen met andere Europese landen beter in staat zijn om grensoverschrijdende en wereldomvattende problemen het hoofd te bieden, zoals recentelijk de vluchtelingencrisis, terrorisme en klimaatverandering. Bovendien brengt het praktische voordelen, zoals het vrij kunnen reizen, wonen en werken.

Natuurlijk kost het veel geld (280€ per inwoner per jaar om precies te zijn), hebben we een stuk van onze macht ingeleverd en zitten we met een “zwakke” euromunt opgezadeld, maar toch hebben we er een groot deel van onze huidige en hopelijk toekomstige welvaart aan te danken. Denk dat we eerdergenoemde problemen als klein landje niet alleen gaan oplossen. Toch spijtig dat géén enkele politieke partij hier aandacht voor heeft. Iedereen gaat voor z’n eigen belang. Je zou bijna gaan denken aan “niet-stemmen”…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.