Boevenpakken

Als iemand ‘ns wordt gepakt voor iets onbenulligs, bijvoorbeeld ‘wildplassen’ (ik wil dat overigens niet goedpraten), dan roepen we meestal tegen de agent ‘ga eens een échte boef vangen!’

Dat lijkt echter makkelijker dan het is. Tegenwoordig bestaat criminaliteit al lang niet meer uit Swiebertje-achtige types, die vervolgens door veldwachter Bromsnor achterna gezeten worden. Er komt veel meer bij kijken. Ook de georganiseerde misdaad gaat met z’n tijd mee.

Hoewel de kranten nog dagelijks gevuld worden met het Holleederproces, wil ik jullie daar niet nog een keer mee lastig vallen. Ik heb hier al voldoende gezegd over de lucratieve handel en wandel van de familie Holleeder en consorten. Bespaar je overigens de moeite om op RTL/Videoland de serie Judas te bekijken (naar het gelijknamige boek van z’n zus Astrid), want dat is echt een hele matige vertoning. Heb ‘m dan ook niet afgekeken. Alleen de lookalike Peter R. de Vries is geestig…

Waar kan je een beetje beroepscrimineel tegenwoordig voor wakker maken? We weten allemaal dat wereldwijd drugs- en mensenhandel bovenaan het rijtje staan als meest lucratieve boevenpraktijken. De grootste maffiabendes ter wereld leggen zich dan ook nog steeds hierop toe met af en toe wat wapenhandel ‘on the side’. Geheimhouding wordt gegarandeerd door het afleggen van de zogenaamde Omertà. Vaak gaat het gepaard met bloederige afrekeningen. Zo ook in Nederland waar de Mocro Maffia elkaar het leven behoorlijk zuur maakt. Ook hier is een – in mijn ogen – wat mindere misdaadserie op TV uit voorgekomen; heb één aflevering geprobeerd. Al die zenders moeten toch ergens mee gevuld worden, zullen we maar zeggen. Het woord ‘vergismoorden’ hebben we overigens wel aan deze lui te danken. Regelmatig leggen ze de verkeerde om. Daar kan je overigens nog wel behoorlijk lang de cel voor in verdwijnen.

De moderne crimineel houdt zich graag bezig met cybercriminaliteit, zoals het verspreiden van malware, hacking, het runnen van botnets, phishing, misbruik van het bankwezen, het (digitaal) witwassen van geld en illegale online handel. Exacte cijfers zijn niet bekend, maar wel is duidelijk dat dit op alle fronten een ‘booming industrie’ aan het worden is. Het internet heeft inmiddels een prominente plek ingenomen als ‘modus operandi’ voor het plegen van criminele daden. Door de anonimiteit van het internet is het behoorlijk lastig om deze criminelen op te sporen. Zeker als het professionals betreft en niet een stel Nigeriaanse oplichters die met mailtjes proberen mensen geld afhandig te maken. Die laten zich behoorlijk makkelijk vangen. Een Amerikaanse komediant heeft daar overigens een bijzonder geestige TEDTalk over gehouden.

Cybercrime wordt al een paar jaar gezien als de grootste wereldwijde bedreiging. Het is namelijk eenvoudig en het levert veel op. De kans om gepakt te worden is ook klein, en mocht dat gebeuren dan zijn de straffen (nog) laag. Als het gaat om de ‘risk-to-payoff-ratio’ staat cybercrime dan ook aan kop. Het is een misdrijf met een laag risico en een hoog rendement. Een slimme cybercrimineel kan honderdduizenden, zelfs miljoenen keiharde cash verdienen met bijna géén kans op arrestatie of gevangenisstraf. ‘Onderweg gebruikt men de bitcoin om mensen af te persen. Jullie weten wel wat ik van dat cryptomuntje vind, maar geloof me… Cybercriminelen ‘love it’.

Als grootste bedreiging wordt ‘ransomsoftware’ gezien. Kort gezegd is dat kwaadaardige software (‘malware’), die een computer compleet blokkeert of bestanden versleutelt. Tegen betaling van losgeld (‘ransom’) zou je je computer of bestanden weer kunnen gebruiken. Door zelf heel alert te zijn en niks op je computer binnen te halen, kan je de meeste van dit soort ellende wel voorkomen. Denk naast voorzichtigheid ook aan een goede virusscanner; da’s ook goeie business voor die beveiligingsfirma’s.

Naast de bedreigingen van de klimaatverandering (op dit moment absoluut nummer 1 gespreksonderwerp) worden we van alle kanten gewaarschuwd voor het oprukkende fenomeen ‘cyberaanvallen’. Investeren in bedrijven, die ons daarvoor beschermen, kan nog best wel eens interessant blijken te zijn. Als fervent belegger begrijpen jullie dat ik daar ook met schuin oog naar kijk. Een leidend bedrijf op dit gebied is Palo Alto Networks. En dan later niet zeggen dat ik jullie niet getipt heb.

Helaas veel minder aandacht krijgt een ander lucratieve handel, die wereldwijd snel groeit, namelijk de wildstroperij. Waarschijnlijk denken jullie dan aan mannen in camouflagepakken, die gewapend met een geweer proberen een beest dood te schieten. In Afrika zullen de stropers nog best zo te werk gaan, maar in de documentaire ‘The Last Animals‘ is te zien hoe er ook vanuit helikopters en met automatische wapens op wilde dieren gejaagd wordt. Die wilde dieren zijn kansloos. Helaas is de film (nog) niet op de Nederlandse Netflix te zien, maar deze komt waarschijnlijk wel. Dat stropers agressief te werk kunnen gaan, is te zien in de documentaire ‘Rhino Dollars’, waar in een Parijse dierentuin een neushoorn wordt doodgeschoten en z’n hoorn met een kettingzaag ervan af wordt gezaagd. Deze is hier te zien (helaas in het Frans, maar met Engelse ondertiteling). Gelukkig winnen de wilde beesten het ook weleens van de stropers: hap, slik, weg. Mooi commentaar ook eens van een reservaathouder: “We weten niet precies met hoeveel zij waren, aangezien er niet veel meer van hen over is.”

Een van origine Nederlandse organisatie, Wildlife Justice Commission, maakt jacht op handelaren in ivoor of exotische dieren. De organisatie gelooft in een aanpak om met hele geavanceerde opsporingsmethodieken, zoals undercover operaties en data-analyse, de criminele netwerken die zich met deze handel bezighouden te ontmantelen. Deze ‘intelligence-agency’ probeert lokale overheden te ondersteunen in de bestrijding door niet alleen diplomatieke druk uit te oefenen, maar deze handhavers ook in het veld te helpen bij het oprollen van deze criminele netwerken. In plaats van wijdverbreide ‘wildlife conservation’ zou het bestrijden van deze handel meer aandacht moeten krijgen. Ook hier speelt dat de pakkans én de straffen relatief laag zijn, terwijl de opbrengsten gigantisch kunnen zijn. Georganiseerde misdaad vraagt om een georganiseerde aanpak. Sinds 2014 is Wildlife Justice Commission als NGO mondiaal actief met een team van 25 professionals (waaronder juristen) en 25 mensen in het veld om dit aan te pakken. Wij ondersteunen dit initiatief ten zeerste. Af en toe een persoonlijke aanbeveling, mag toch wel?

Wat ik verder als zeer schokkend ervaar, is dat wij (als in Nederland) de allergrootste milieucriminelen ter wereld blijken te zijn. Door een fout in de Nederlandse wetgeving mag Nederlandse stookolie, brandstof voor zeeschepen, vermengd worden met zwaar giftig chemisch afval en zelfs met radioactief afval. Kijk maar eens naar deze korte maar schokkende video (5:29 min) waarin dat haarfijn wordt uitgelegd. Nederland is dus het land waar bedrijven hun chemisch afval voor een prikkie dumpen. Hiervan wordt dus goedkope stookolie gemaakt. Zo goedkoop zelfs, dat schepen die 70 tot 100.000 liter per dag gebruiken vanuit de Middellandse zee omvaren, om in Rotterdam te kunnen tanken. Deze grootverbruikers vervuilen nog veel meer dan vliegtuigen, waarover iedereen het dagelijks heeft. Zo was het woord ‘vliegschaamte’ nog genomineerd als woord van het jaar (2018). Tsja, nipt verloren van  ‘blokkerfries’, ‘yogasnuiver’ en ‘mangomoment’.

Sterker nog, slechts zestien van deze grote zeeschepen vervuilen net zoveel als alle auto’s op de hele wereld. Nu tanken er in Rotterdam zo’n 22.000 van die grote zeeschepen, bijna de helft van de wereldvloot. Die schepen die hier tanken verbranden dus gezamenlijk 1.375 keer de totale uitstoot van alle auto’s op de hele wereld. We kunnen dan ook gerust spreken van de Beerput Nederland, kijk hier maar. Uiteindelijk komt het allemaal in ons milieu (in de zee, in de vissen, in ons drinkwater en in de lucht) terecht; je kunt dan ook gerust spreken van ‘ecocide’. En dat alleen door de missende regelgeving op stookolie. Ik kon er met pijn en moeite wat recente Kamervragen over vinden, maar echt veel aandacht krijgt het nog niet.

Dat ‘Green Criminology’ of ook wel ‘Brown Crime’ interessante business is, hebben de echte criminelen natuurlijk al lang ontdekt. Vaak zijn het bedrijven die zich hieraan schuldig maken. Als je al gepakt wordt, dan hoef je vaak alleen maar een boete te betalen. De kans dat ze ooit het cachot ingaan en een boevenpak aan krijgen is nihil. Oh ja, die pakken waren vroeger zwart-wit gestreept, met idee dat gevangenen die ontsnapten dankzij deze opvallende kleding snel op te sporen waren.

Holleeder = ‘big business’

Op dit moment lees ik het boek ‘Judas’ geschreven door de zus van… Mocht blij zijn dat iemand het mij cadeau gaf, want 80.000 exemplaren waren binnen een dag uitverkocht. Holleeder is dus nog steeds ‘big business’.

In de jaren tachtig was het ontvoeren van mensen redelijk ‘gewoon’. Nog niet gehinderd door alle moderne GPS-trackers werden we regelmatig opgeschrikt door ontvoeringen, die overigens vaak heel amateuristisch oogden. Kan me als eerste nog die van de Amsterdamse zakenman Maup Caransa herinneren en natuurlijk in 1983 de nog steeds spraakmakende ontvoering van Alfred Heineken en zijn chauffeur Ab Doderer. Tot op de dag van vandaag houdt Willem Holleeder de gemoederen bezig.

Als middelbare scholier begin jaren tachtig moest ik het doen met twee zenders op televisie (Nederland 1 en 2). Je keek samen met de rest van Nederland (miljoenen kijkers dus) naar dezelfde programma’s zoals ‘Avro’s Wie-kent-kwis’, gepresenteerd door Fred Oster, maar bovenal met een stel cavia’s in de hoofdrol luisterend naar illustere namen als Jos Brink, André van Duin, Simon Tahamata, Sjakie Swart en Mieke Telkamp. Ook de 1-2-3 show van Ted de Braak met het populaire onderdeel, waarbij je stokjes moest vangen, was toen een ‘must see’.

Zeer begrijpelijk dus dat de Heineken ontvoering en alle ontwikkelingen daarbij veel aandacht kregen van de media. Dat was geen spelshow, maar echte ‘reality’. Als opgroeiende puber volgde ik alle ontwikkelingen, en met name ook de triviale zaken eromheen, met spanning en interesse. Het losgeld van 35 miljoen gulden (circa 16 miljoen euro, ter info voor de jeugdige lezers) werd verdeeld over vijf zakken met kleine coupures via een dolle ‘autorally’ – voor de ontvoerders succesvol – overgedragen bij een viaduct in Maarsbergen. Ben er ooit weleens gestopt om te kijken, waar het precies was.

Iedereen herinnert zich ook nog de publieke communicatie tussen politie en ontvoerders via krantenadvertenties -in de krant van wakker Nederland natuurlijk- met ‘gecodeerde boodschappen, zoals: “wacht op telefoon van de Adelaar” en “het eiland is groen voor de Haas”. Mobieltjes bestonden toen natuurlijk nog niet. Zo weet ik sinds die tijd hoe een Romneyloods eruit ziet (met zo’n rond dak zonder muren); hierin werden Heineken en Doderer namelijk verborgen gehouden en later uit bevrijd. Zelfs tot enkele jaren geleden was deze loods nog onderdeel van de ‘Heineken Kidnap Tour’. Een nogal bijzondere vorm van ‘donker’ toerisme, waar men een bustour maakte langs alle locaties, die een rol speelden bij de Heineken ontvoering. Tegenwoordig schijnt de ontvoering in ‘Escape Rooms’ nagespeeld te worden; aan dat nieuwe fenomeen heb ik me eerlijk gezegd nog niet gewaagd.

Na de ontknoping destijds begon de klopjacht op de ontvoerders (vijf in totaal), waarbij al snel de eerste twee werden gearresteerd, nummer drie gaf zichzelf aan (maar ontsnapte later weer), terwijl Cor van Hout en Willem Holleeder vluchtten naar Frankrijk. Hier werden zij enkele maanden later gearresteerd. Op advies van hun advocaat Max Moszkowicz sr. stemden zij echter niet in met overbrenging naar Nederland. Een juridisch interessante zaak toen aangezien er geen uitleveringsverdrag bestond tussen Nederland en Frankrijk. Dit leidde er zelfs toe dat de heren een ‘Hotelarrest’ zouden krijgen op het tropische eiland Sint Maarten (in Franse deel daarvan), maar daar waren ze als criminelen niet welkom. Na enige omzwervingen zijn ze uiteindelijk wel uitgeleverd aan Nederland.

Toen in 1987 het boek ‘De ontvoering van Alfred Heineken’ van Peter R. De Vries verscheen, werd dat door mij dan ook verslonden. Dit boek is overigens eindeloos herdrukt en aangevuld; het wordt tot op de dag van vandaag nog verkocht (27e druk – ruim 500.00 exemplaren). Met de vuistregel dat een schrijver zo’n 15% van nettoprijs (winkelprijs minus 6% Btw) krijgt (en bij bestsellers neemt dit percentage snel toe) heeft dit Peter R. de Vries geen windeieren gelegd. Kan iemand mij trouwens uitleggen waar die ‘magische R.’ in z’n naam voor staat, of is dat slechts om de meest voorkomende achternaam enig cachet te geven? Van marketing heeft Peter R. wel kaas gegeten, ook het zinnetje in zijn Misdaadprogramma is legendarisch: “Zorg dat u klaar zit, dan heeft u altijd een alibi”…

Nadat we in 2012 nog Willem Holleeder als een soort ‘knuffelcrimineel’ bij College Tour te gast was (de persiflage hierop van Koefnoen is trouwens nog briljanter dan de echte uitzending, zeker moeite waard om op Youtube even te bekijken), zit hij nu al weer sinds eind 2014 vast op verdenking van menige liquidatie. Astrid, zijn zus, schrijver van het boek ‘Judas’ en bovendien zelf strafrechtadvocate heeft in die jaren meerdere gesprekken met haar broer opgenomen en verklaringen bij de politie afgelegd. Nu heeft zij dit alles op indringende wijze aan het papier toevertrouwd. Hoorde net trouwens dat er nu een documentaire over hem uitkomt. Blijft nog wel even ‘big business’ dus…