Ontmurwen

Soms ben je murw. Je bent zacht gemaakt. Je hebt gestreden. Je bent het vechten moe. Je valt soms letterlijk stil. En dat gebeurde mij bij het schrijven van m’n blogs. Blijkbaar kostte het telkens praten over onze ‘onzichtbare vijand‘ mij zoveel energie, dat ik even niet meer de pen goed op het papier kreeg.

Nu is het ook zo dat wat zacht en week is, zich weer opent. Je laat het binnenste van jezelf zien. Na de overgave komt de acceptatie. Dat het niet anders is. Als je voorbij het proces bent van murw geraken, dan kan je ontmurwen. Voor mij is dit het woord voor deze tijd. De afgelopen periode heeft ons als mens weer zachter gemaakt. We waren even prikkelarm. We moeten hartstikke blij zijn met wat we allemaal hebben.

Maar wat nu? De energie vloeit langzaam terug bij iedereen. Bijna direct gaan we weer over tot de orde van de dag. Zo staat de stikstofproblematiek weer hoog op de agenda. De discussie over het gebruik van biomassa laait weer op. Toch bijzonder om te zien hoe geleerden al jaren zo kunnen verschillen in hun mening over energiewinning. De klimaatdoelen lijken op deze manier verder weg dan ooit.

Ook de redding van de nationale trots KLM helpt daarin niet. Er zijn weinig voorwaarden aan de steun verbonden anders dan salariskorting voor de aanzienlijk fors beloonde piloten en vermindering van het aantal nachtvluchten. ‘Groene’ voorwaarden stellen aan de steun voor KLM zou ook niet fair zijn. Ook in de luchtvaart moet natuurlijk wel sprake zijn van een ‘level playing field’. In de volksmond wordt dit ook wel ‘gelijke kansen’ voor ondernemingen genoemd. Zo is het voor de Europese interne markt nu eenmaal met elkaar afgesproken. Hoe dan verder?

Naast BTW op tickets en accijns op kerosine heffen (gebeurt nu niet) zouden alle maatschappelijke kosten doorberekend moeten worden in de ticketprijs. In mijn ogen zouden om te beginnen de grote Europese luchthavens, waaronder Schiphol, hierin het voortouw kunnen nemen. Dus alleen landingsrechten krijgen als je als luchtvaartmaatschappij voldoet aan allerlei vereisten op het gebied van duurzaamheid. Denk aan zuinigere vliegtuigen. Synthetische kerosine. Optimalisatie van vliegroutes. Een Europees luchtruim (we vliegen nu jaarlijks miljoenen kilometers om).

En wat schetst mijn verbazing, toen ik toch eens ging kijken voor een najaarstripje richting het zonnige Zuiden. Want ook de vakantieplannen zijn tegenwoordig weer een veelbesproken onderwerp. ‘Blijf je in Nederland?’ ‘Ga je vliegen?’ Nu zullen wij zelf deze zomerperiode ‘netjes’ met de auto gaan reizen, maar dat zal niet voor eeuwigheid een blijvertje zijn… Ja, ook ik koester de vrijheid die vliegen biedt. Daar wil ik niet al te hypocriet over zijn.

In tegenstelling tot wat je misschien zou verwachten na corona zijn de ticketprijzen voorlopig alleen maar lager geworden (gemiddeld zo’n 20%). Om het vertrouwen van de consument terug te winnen (denk ik), wordt er op allerlei manieren gestunt met prijzen. De torenhoge leningen die verstrekt zijn aan luchtvaartmaatschappijen kunnen alleen maar terugverdiend worden als de bezettingsgraad weer richting de 100% stijgt door vooral de toeristen industrie. De zakelijke reiziger zal nog wel even wegblijven. Bedrijven hebben de (mogelijke) kostenbesparing gezien en zelfs de ‘executives’ zijn het ‘Zoomen’ gaan waarderen boven de continue jet lag en kans op allerlei vervelende virussen en ziektes.

Welke ‘veranderingen’ bespeur ik bij mijzelf? Elkaar drie zoenen geven was al behoorlijk veel. Las ergens dat vrouwen daar ook niet altijd op zitten te wachten. En dat kan ik me voorstellen als ze zo’n half geschoren ‘baardmannetje’ als ik tegen het lijf lopen.

Ik ga het daarom voortaan houden bij een knuffel of één zoen. Het nieuwe drie is één zo lijkt! Gaan we straks weer terug naar de handdruk of blijft het een ‘elleboogje’? De handdruk kent z’n origine in het sluiten van een overeenkomst, en is pas in de 17e eeuw een begroetingsgebaar geworden. Hoewel tegenwoordig diep geworteld, ben ik benieuwd of het snel terugkomt. Ik laat het handen schudden voorlopig nog even achterwege. Ben er nooit helemaal gerust op geweest waar mensen met hun handjes allemaal áán hebben gezeten…

Waar heb ik de afgelopen maanden van genoten? Veel in en rondom het huis zijn. Heerlijk in de natuur, op de heide, in het bos of op het water. Wekenlang mooi weer hielp daar natuurlijk wel bij. En een bijna lege agenda. Veel tijd met het gezin doorgebracht. Van spel- en filmavondjes tot de gebruikelijke onderlinge irritaties met als gevolg goede gesprekken daarover.

Verder een (tweede) dametje met een diploma. Ondanks de ‘coronaversie’ zijn we er toch trots op. Ook zij gaat snel uitvliegen. Iets wat ze nu al dag- en nacht doet. De behoefte bij de jeugd is blijkbaar héél groot. Zie ook de recente uitbarstingen van ‘onze’ jeugd in Knokke en Albufeira. Eigenlijk wil ik ‘t niet weten… We moeten het loslaten en vertrouwen hebben. Voor ons komt het complete ‘lege nest’ steeds dichterbij. Ik noemde het al eerder een ‘kantelmomentje‘.

Nu eerst maar verder ‘ontmurwen’! 

 

Zwanen

Het Zwanenmeer is misschien wel het beroemdste ballet ter wereld. Het is al 137 jaar oud en nog steeds raken liefhebbers betoverd hierdoor. Hetzelfde liedje lijkt een beetje te gelden voor onze Blauwe Zwaan, de Koninklijke Luchtvaartmaatschappij… We weten allemaal dat de KLM in 2004 haar zelfstandigheid verloor door samen te gaan met Air France. In de jaren ervoor was de KLM overigens bijna nooit in staat gebleken om een (flinke) winst te maken. Uit studies (IATA) is gebleken dat luchtvaartmaatschappijen in z’n algemeen structureel hogere kosten dan inkomsten hebben.

Het is dan ook altijd al zo geweest dat overheden bijspringen om deze maatschappijen in leven te houden; vanzelfsprekend met als argument dat dit voor de economie van cruciaal belang is.

Nu dat is ook precies het argument dat minister Wopke Hoekstra gebruikte toen hij bijna in het geheim – slechts een Kamerlid van elke fractie had hier van tevoren iets over in ‘t oor gefluisterd gekregen – in totaal bijna 750 miljoen (inclusief transactiekosten en nog een dikke fee van €1,1 miljoen aan de ABN Amro bank) spendeerde aan het kopen van wat meer KLM-aandeeltjes (om belang net als de Franse Staat op 14% te krijgen). De gemiddelde aankoopprijs voor deze aandelen bedroeg circa €12,50 terwijl het ondertussen ‘koerst’ op niveaus rond €10,50 – 10,60 (al zo’n 15% lager dus). Het belang dat de Nederlandse staat heeft, zal financieel waarschijnlijk sowieso weinig opleveren. Kortom: gaat ons als burgers nog meer kosten.

Als belegging is Air France – KLM niet een interessant bedrijf. Ook als ze commercieel goed bezig zijn dan door meer passagiers in hun vliegtuigen te jagen, dan nog wordt dit meestal teniet gedaan door stakingen (daar zijn die Fransen goed in) of hogere kerosinekosten. Zo ook was dit in het laatste kwartaal (van 2018) het geval, flink verlieslatend dus. Dividend heeft het bedrijf overigens al jaren niet uitgekeerd.

Vliegen is in de loop der tijd een commodity geworden. Hoe kan het dat je treinkaartje naar het vliegveld soms duurder is dan je vliegticket? Er zijn maar weinig zaken de afgelopen 30 jaar zo veel goedkoper geworden; men heeft berekend dat prijzen voor vliegen nu 50% lager zijn. Dat komt niet alleen door de toegenomen concurrentie, maar ook omdat overheden vliegmaatschappijen enorm subsidiëren door bijvoorbeeld géén accijns op brandstof te heffen. Er ligt in Nederland overigens nu wel een wetsvoorstel om vanaf 2021 een vliegtaks te heffen. Ook zit er trouwens géén BTW op vliegtickets. Vliegen zou eigenlijk verschrikkelijk veel duurder moeten zijn.

De ‘tegenstrijdige’ gevolgen van deze lage prijzen, zijn dat mensen steeds meer zijn gaan vliegen. Hierdoor worden de marges van vliegmaatschappijen groter, waardoor ze weer goedkopere tickets kunnen aanbieden, waardoor mensen weer meer gaan vliegen. Een vicieuze cirkel. Géén poreuze in dit geval.

De prijs is dan ook de belangrijkste factor voor het boeken van een vlucht. Vooral jonge mensen vliegen veel en ondanks dat deze groep steeds meer bewust is van klimaat, denken ze niet echt veel na over de impact van hun goedkope vliegreisjes. Logisch dus, dat luchtvaartmaatschappijen de prijs van hun tickets het liefst zo laag mogelijk houden. Daar gaan alle nobele klimaatdoelstellingen. Ik schreef al eerder over alle gevolgen van onze (plezier-) vluchtjes. Niks Puur Natuur, zoals ik eerder schreef.

Waarom dan deze ‘sublieme meesterzet’ van onze minister? Althans zo zien de politici het zelf… Diezelfde lieden willen controle krijgen. Nou dat lijkt me al lastig met slechts 14% aandelen bezit (net als de Franse Staat). Dit zorgt meer waarschijnlijk voor impasses binnen het aandeelhouderschap. Zelf spreken ze over invloed, zoals bijvoorbeeld het ervoor zorgen dat Elbers kon aanblijven als directeur van de KLM. Ondertussen is de grote baas van het Franse moederconcern (de Canadees Smith) juist wel benoemd tot commissaris bij de KLM. Een pyrrusoverwinning dus. In plaats van controle en/of invloed nastreven met een aandelenbelang, kan de Nederlandse Staat beter zoeken naar een manier waarop zij positieve impact kan hebben op het verminderen (of compenseren) van de negatieve effecten van vliegen op ons milieu.

Het is ook nog eens best verwonderlijk dat juist een VVD-kabinet zich verlaagt tot zo’n ingrijpende staatsinterventie. Die partij heeft toch ongeveer de vrije marktwerking tot het hoogste goed verheven. Zouden we dan ook post, energiemarkt, ziekenhuizen en thuiszorg weer met wat financiële overheidssteun moeten gaan reguleren? De NS ‘hoor’ je nu roepen dat ze ook wel wat meer muntjes van de staat willen krijgen. Het maakt het met de provinciale staten verkiezingen in aantocht allemaal niet makkelijker om een geschikte politieke partij te vinden om een stem aan te verlenen. Ik beginsel ben ik namelijk liberaal denkend. Ik vind dat we als mens een beetje voor elkaar moeten zorgen, maar bovendien ook vrij moeten zijn om iets moois en leuks van ons leven te maken. Het is echter op het moment niet zo makkelijk om daarbij de juiste partij te vinden. De VVD heeft het liberalisme – waaronder ‘gelijke kansen’ – al lang verworpen en is verworden tot een partij van geldgraaiende materialisten. In de politieke-integriteits-index staan ze dan ook fier bovenaan als grootste ‘boeven’. Dit heeft wel geleid tot de volgende geestige website: “isereenvvderopgestapt.nl”  Dat leest overigens als een slecht jongensboek; (buitenechtelijke) relaties, een pornohacker en natuurlijk een ‘Halbe Zijlstra’tje’.

Zo is er trouwens ook een website die bijhoudt hoeveel dagen Ajax al niet aan kop van de Eredivisie competitie heeft gestaan, maar het adres van die website ben ik ‘toevallig’ na 1.045 dagen even vergeten. Dat begrijpen jullie wel!

De PVV van Wilders en Baudet’s Forum voor Democratie bieden al helemaal géén alternatief. De PVV is een ‘one issue, one man partij’, terwijl Baudet een ijdeltuit is met behoorlijk racistisch gedachtengoed. De partijen aan de linkerkant van het spectrum hebben op dit moment ook niet de meest verfrissende lieden aan het front staan. Of D66 met Rob Jetten beter af is dan met Alexander Pechtold betwijfel ik. Kan me overigens best vinden in aantal standpunten van deze partij, maar lang halsstarrig blijven vasthouden aan een gekozen burgemeester en een bindend referendum helpt niet. De PvdA, SP en GroenLinks zouden misschien door een samenwerking nog ergens toe in staat kunnen zijn, maar daar lijken ze voorlopig nog niet aan toe te zijn. Blijft het CDA over, maar waar staan die nu eigenlijk voor, wel of geen kinderpardon, wel of geen klimaatakkoord? Ik weet het niet meer… 50plus ben ik gelukkig ook nog niet. Misschien dat ik dan toch voor een lokale uitweg moet kiezen. De provinciale kieswijzer heeft me daarbij geholpen; ik stem wel op U26gemeenten deze keer, lekker ‘provinciaal lokaal’ en wat meer groen in de omgeving.

Over zwanen gesproken… Ik voorzie dat de VVD als grootste partij met Rutte in de hoofdrol een langzaam stervende zwaan is.  Vraag is wel: ‘Welke Zwarte Zwaan komt er dan voorbij?’