Winterklaar?

Is uw tuin al winterklaar? Dat zijn de gevleugelde woorden van de Hagenezen (dat wil zeggen er geboren en getogen zijn; als je er alleen maar woont ben je een Hagenaar) Jacobse & Van Es, die langs deuren en tuinen gaan om dames op leeftijd op te lichten met hun “welgemeende” tuinadvies. Oh, oh, oh, oh, mevrouwtje, we hadden géén dag later moeten komen… Ze behandelen het zogenaamde scheurgras door er basterdsuiker overeen te strooien, terwijl het wordt aangeprezen als neutronenkorrels. Als er dan ook nog sprake is “bladschurf” wordt de halve tuin ontdaan van z’n mooie struiken en planten, die vervolgens weer bij buren elders in de straat aangeboden worden als winterklare heesters gegarandeerd zonder “takkeschurf”. Een gouwe ouwe van Van Kooten & De Bie dus.

En misschien is deze mevrouw wel heel blij met haar “nieuwe” heesters. Bij veel zaken in het leven staan er winnaars en verliezers tegenover elkaar. Neem allereerst eens de handel in aandelen van bedrijven op de beurs. Bij iedere koop is er ook een verkoper. De verwachting van de eerste is dat de prijzen zullen stijgen. De andere partij verwacht juist het tegenovergestelde, een daling dus. En hoewel bedrijven in waarde kunnen stijgen, is beleggen op de beurs absoluut een “zero sum game”. Iedere euro, die uit de beurs wordt gehaald, is afkomstig van een andere belegger. Mooi is wel dat beiden zich gelukkig kunnen voelen. De verkoper voelt zich misschien winnaar omdat hij het aandeel met 20% winst verkoopt, terwijl de koper zich winnaar voelt omdat hij een aandeel koopt, dat in zijn ogen 20% meer waard is, dan dat hij ervoor heeft betaald. In een groter plaatje is het ook goed om te realiseren dat als in het nieuws gesproken wordt over “Beleggers dumpen aandelen Facebook”, dat er ook had kunnen staan “Beleggers kopen gretig aandelen Facebook”. De enige echte winnaar van dit spel is de organisator, te weten de bank of broker, die hiervoor transactiekosten in rekening brengt. Hoe meer handel, hoe meer winst voor deze organisator. In plaats van naar goud te zoeken, kan je beter de spatels en scheppen verkopen…

Als aandelen in een bepaalde periode flink gedaald zijn – de beursindexen zijn flink gezakt – dan wil bijna niemand meer die “laag geprijsde” aandelen kopen met als gevolg dat transacties op een steeds lager niveau plaatsvinden (minder vraag, dan aanbod). Stel je nu eens voor dat je hoort dat de Levi spijkerbroek, die je wilt hebben, om de hoek te krijgen is met zo’n 30% korting, dan loop je direct naar die winkel toch. Bij dalende aandelenkoersen rennen de meeste mensen echter naar de uitgang. Beleggen is dan ook in veel opzichten een fascinerend fenomeen.

Zolang je slimmer bent dan een ander kan je winnen. Dat is iets anders dan over voorkennis beschikken; ik bedoel in dit geval meer kennis van zaken. Zo kan je met een hele lucratieve transactie wel tien missers goedmaken. Dat is toch wat anders dan de chirurg, die vijf keer op honderd operaties een foute beslissing maakt, waardoor iemand voor de rest van z’n leven “beschadigd” is. Deze dokter kan vervolgens direct naar een andere baan gaan zoeken. Buiten het ziekenhuis wel te verstaan. Misschien gaan beleggen?

Is beleggen dan zo makkelijk? Ik zou zeggen “ja” en “nee”. In onze markteconomie hangt de waarde van iets af van wat de gek ervoor wil geven. Het gaat mis als iedereen op hetzelfde moment iets wil hebben, waardoor de prijs onverantwoord snel omhoog gaat. Zal hier niet nog een keer over de bitcoin gaan uitweiden, dat heb ik al eerder gedaan.

Zeepbellen zijn van alle tijden. Elke keer als mensen massaal met de kudde een bepaalde kant oprennen, dan gaat het mis. Al eerder memoreerde ik de woorden van de ook door mij hoog aangeschreven superbelegger Warren Buffett in mijn blog over kuddegedrag.

Wees wantrouwend als je opvallend veel mensen in je omgeving hoort over cryptomunten, die het super doen, of een verhuurbaar huisje hebben gescoord (er waren wel vijftig andere gegadigden!). Niet meegaan met de hype is lastig, maar besef dat populair eigenlijk altijd “te duur” betekent. Je kunt beter iets doen wat niemand nog doet, dan ben je sowieso goedkoper uit. Dat is in ieder geval zeepbelvrij.

Ook is het verstandig om experts niet klakkeloos te volgen. Vaak heeft zo iemand wel een eigen agenda. Zo raad ik aan om de gasten in het programma Business Class van Harry Mens niet al te serieus te nemen. Het verschil tussen een beursgoeroe en een oplichter is soms maar klein.

Verder is het belangrijk om van het verleden te leren. Als mens hebben wij maar een beperkt geheugen of zijn we simpelweg nog niet oud genoeg om alles al een keertje te hebben meegemaakt. Elke zeepbel of crisis lijkt veel exceptioneler dan die in werkelijkheid is. Een crisis kan je beter zien als een natuurverschijnsel, dat zich met zekerheid af en toe voordoet. Om hiervan niet de dupe te worden, kan je ervoor kiezen om je beleggingen te spreiden over allerlei zaken. Nog beter is het om géén geld maar mooie momenten te sparen.

Dat laatste doe ik nu door samen met m’n oudste dochter een Personal Fitness Programma (van 26 weken!) te doorlopen met 100% resultaatgarantie. Wat dat ook mag betekenen. Of de totaalaanpak van work-out, voeding en mental coaching gaat werken, ga ik jullie zeker vanaf deze plek laten weten. We zijn pas net begonnen, dus nog lang niet winterklaar…

Poreuze cirkel

De mensen -mag tegenwoordig géén mannen meer zeggen- die hun klassiekers kennen, zullen deze zinsnede direct herkennen van de Klisjeemannetjes, oftewel Van Kooten & de Bie.

In het TV programma “Mannen praten” klaagt Wim de Bie dat zijn seksleven niet je dat is. Kees van Kooten legt hem uit dat alles verankerd ligt in goed eten. Goed eten is je halve leven. Wanneer je niet goed eet kost alles meer inspanning. Daardoor raak je gefrustreerd en ga je nog meer roken en drinken én minder goed eten waardoor alles alleen nog maar zwaarder wordt.

Kees: Nee, maar dan zit jij waarschijnlijk in een poreuze cirkel. Wim: Zou jij denke? Kees: Jaa, ja, dat is waarschijnlijk psychisch. Wim: Ja, wat heb mijn jongeheer nou met psychisch te make? Kees: Fysiek is altijd psychisch! Wim: Oooh! Kees: Je eet teveel, zonder goed te kauwe, hè, dat wordt niet gelijkmatig opgenomen in je bloed…

Het mag duidelijk zijn dat we het hier hebben over een cirkel die niet helemaal dicht is. Er druppelt iets doorheen. Ik gebruik deze expressie zelf regelmatig om aan te geven dat ik -ondanks goeie bedoelingen- eigenlijk niet zo goed bezig ben. Om een voorbeeld te geven: je bent een ochtend heerlijk vol in “tiefschnee” aan het skiën, zodanig dat je écht merkt dat iets sportiefs aan het doen bent. Het voelt voor jezelf als “werken”… Vervolgens zie je bij je favoriete lunchstek een onweerstaanbare kaasfondue op de kaart staan. U snapt het al. Direct is alle inspanning tenietgedaan.

In deze donkere maanden heb ik vaker het gevoel dat ik in tegenstrijdige situaties terecht kom. Continu, die “ongewenste” verleidingen van eten en drinken, terwijl je weet dat je straks in januari weer “in shape” wilt geraken. Of het geven van cadeaus (maak je iemand wel gelukkig ermee?), of krijg je iets van een ander cadeau (ben je er wel gelukkig mee?). En dat ieder jaar weer. Het is allemaal zo’n gedoe, om nog maar eens in de woorden van Van Kooten & De Bie te spreken. Waarom herhalen dit soort zaken zich dan toch keer op keer? Zo zitten we uiteindelijk toch weer in een vicieuze cirkel.

Het doorbreken van zo’n cirkel is niet eenvoudig. De vraag is zelfs of het wenselijk is. Er bestaat namelijk naast een negatieve variant, ook een positieve versie. Zo merk ik bij mijzelf dat als ik eenmaal weer intensief ga sporten (lees: in mijn geval wielrennen), dan krijg ik daar zoveel energie van dat ik nog meer wil bewegen. Dit is voor veel mensen -mannen & vrouwen bedoel ik nu!- een herkenbaar fenomeen. Ons lichaam maakt dan namelijk endorfine aan. Je kunt het zien als een stofje dat je niet alleen aanmaakt bij sporten, maar ook bij verliefdheid, bij een orgasme of bij eten van bepaalde voeding, denk maar aan chocolade bijvoorbeeld. En ja, de voedingsmiddelenindustrie weet ook dat suikers en vetten endorfine aanmaken. Big business dus.  Voedingsbedrijven maken dus producten die ons een gelukzalig gevoel geven. Je eet dus vaak teveel ervan; ik denk alleen al even aan mijn kaasfondue van afgelopen week.

Dus dan liever weer even terug naar het sporten. Dagelijks meer lichaamsbeweging. Daarvan is bekend dat het stress ontlaadt en het depressieve gevoelens minder ruimte biedt. Als je zoals ik een fietser bent geworden, dan kost het wel veel tijd. Iedere keer moet je een stukje verder gaan (lees: jezelf pijn doen) om hetzelfde gevoel te creëren. Na eerdere uitdagingen als de Suydersee Klassieker (320 km in één dag), de beklimming van de Mont Ventoux (21 kilometer aan één stuk omhoog), heb ik samen met wat fietsmaten het plan gevat om deze zomer -rond de langste dag- naar Parijs te fietsen. Om eerlijk te zijn, wél in twee dagen. Ons ontbreekt het namelijk aan acute astma-aanvallen, die het rechtvaardigen -althans bij Froome- om 32 pufjes te nemen. Als je tenminste nog zo naïef bent om te denken dat hij het zichzelf zo heeft toegediend; natuurlijk is dit oraal (met tabletten) gegaan. Het is minstens netzo onnozel te roepen dat andere topwielrenners wel zonder hulpmiddelen tot exceptionele -vaak onmenselijke- prestaties in staat zijn. Of zouden die masseuses echt zo goed zijn, dat er nog wat extra endorfine aangemaakt wordt. Ik waag het te betwijfelen. Het hele professionele wielrennen -een sport waar ik dus actief liefhebber van ben- is één groot kat-en-muisspel tussen de wielrenners en de dopingcontroleurs.

Uiteindelijk zullen er altijd sporters zijn (niet alléén wielrenners dus) die de kortste weg naar de top willen bewandelen en daarbij niet nalaten om vals te spelen. Jullie geloven toch niet dat onze zwemmers, atlete (zonder -n) en schaatsers alleen op een paar borden pasta tot zulke uitzonderlijke prestaties komen. De enige “sport” waar doping volgens mij gestimuleerd wordt, is darts. Destijds dronk Barney al een paar baco’s om een beetje rustig te blijven bij het pijltjes gooien. Tegenwoordig zien ze er allemaal uit als kale halve malloten. Blijft wel een spannend kijkspelletje. Je hebt pas gewonnen als de laatste pijl op de juiste plek in het dartbord is verdwenen.

En eigenlijk moet ik zelf afentoe een beetje grinniken om sommige dopingaffaires; zeker als sporters en verzorgers heel creatief worden. In de wielrennerij moet je dan denken aan mechanische doping. Dat is echter nog maar zelden bewezen; best ingenieus dus.

In de spraakmakende documentaire Icarus zien we hoe Poetin (althans, ik denk dat hij ervan wist) de sporters uit z’n eigen land op zijn winterspelen in Sotsji -ik was erbij- wil laten schitteren. Door ’s-nachts flesjes met plas via een luikje te laten verwisselen (géén grap) voor schone urinemonsters konden Russische sporters vol aan de verboden spulletjes. Dit dopingprogramma heeft ervoor gezorgd dat we binnenkort in PyeongChang (bijna) géén Russische sporters zullen zien op de komende Winterspelen. Op dit moment is Noord-Korea met zijn hoofdstad Pyongyang overigens meer in het nieuws. Donald Trump en Kim Jong-un zijn hun carnivalsact vroeg gestart dit jaar. Zelden zo’n clowneske vertoning gezien als tussen die twee. Trump heeft Kim Jong-un bespot op Twitter. De Noord-Koreaanse leider had Trump kennelijk ‘oud’ genoemd. “Waarom doet hij dat nou?”, twitterde Trump beledigd. “Ik noem hem toch ook niet ‘klein en dik’?” Ik vraag me af, waar gaat dit over? Stel kleine kinderen…

Goed om te weten dat je endorfine trouwens ook schijnt te kunnen aanmaken met een lachbui. We hebben het dan wel over 10 minuten goed lachen. Je voelt je daarna “top”. Mensen (sorry, ik bedoel met name mannen!), misschien helpt het toch even om direct de gehele sketch van de Klisjeemannetjes weer eens te beluisteren. Lach ze!