De Zutphense Juffrouw

Zo langzamerhand is het nieuwe van mijn ‘studentenleven 3.0’ er wel beetje af. Het bloggen heeft daarbij wel goed geholpen. Allereerst een prima manier om mijn ‘frustratie’ (waarom lukt het niet wat hogere cijfers te halen?) van mij af te schrijven, daarnaast is het ook een hele efficiënte manier om iedereen die graag over mijn belevenissen wil horen te informeren. De vele positieve reacties worden erg gewaardeerd.

Ik begin al beetje last te krijgen van ‘beroepsdeformatie’. Daarmee doel ik niet op het student zijn (dat bevalt goed), maar meer op mijn ambitie om advocaat te worden. Met meer interesse dan ooit (die was er natuurlijk al) duik ik op al het nieuws, zéker wanneer het strafrechtzaken betreft. Gelukkig krijg je in deze studie aan de lopende band arresten te lezen. Dit studieblok kent onder andere het vak Aansprakelijkheidsrecht met allerlei ‘herkenbare’ situaties, waarin een mens verzeild kan raken.

Natuurlijk ga ik jullie niet lastigvallen met allerlei juridisch prietpraat, daar mogen jullie mij als jurist later juist voor inhuren. Dat gaat je geld kosten. Wel heb ik ontdekt dat belangrijke arresten (ook wel ‘baanbrekend’ genoemd) meestal een eigen naam of omschrijving hebben gekregen, zodat deze voor iedere jurist direct herkenbaar zijn. ‘De Zutphense Juffrouw’ is dan ook helaas geen woest aantrekkelijke dame, die ons college geeft, maar de benaming van een belanghebbend arrest uit 1909 (inderdaad géén typefout).

Ruim honderd jaar geleden werd in Zutphen mejuffrouw Margrietje de Vries middenin de nacht wakker gebeld door haar buurman meneer Nijhof met het verzoek of zij bereid was de hoofdkraan, die zich in haar bovenwoning bevond, dicht te draaien. De waterleiding in het pakhuis van Nijhof, waar hij een grote hoeveelheid leer had opgeslagen, was gesprongen door de strenge vorst. Margrietje weigerde dit, zij vond dat Nijhof haar een beetje ’s-nachts aan het ‘stalken’ was…

Om een lang verhaal kort te maken. Destijds besliste de Hoge Raad dat Margrietje niet onrechtmatig had gehandeld naar de letter van de wet. Nergens stond dat zij de plicht had dit te doen. Tegenwoordig spreken we vaak wel van een onrechtmatige daad als iemand iets doet in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. In normaal Nederlands de ‘zorgvuldigheidseis’. Voor de juristen onder u; deze verruiming is er sinds een ander arrest, te weten ‘Lindenbaum-Cohen’, ook een klassieker.

Zo lijken er in het recht meer uitzonderingen te zijn dan regels. Dat maakt het waarschijnlijk ook zo’n boeiende materie. Nu zie ik in bepaalde zin ook wel gelijkenissen met het ondernemerschap. Men zegt weleens dat kennis (in het algemeen) ondernemerschap hindert, omdat een ondernemer (in de dop) uit angst voor alles dat er kan misgaan, daardoor niet écht durft te gaan ondernemen. Bij het verkrijgen van steeds meer juridische bagage ziet men ook steeds meer de risico’s en gevaren van wat er allemaal kan gebeuren.

Zo is bekend dat ongeveer 50% van de automobilisten in Nederland (zo’n 8 miljoen) weleens de telefoon gebruikt in z’n auto. Naar schatting vallen er jaarlijks 10 à 15 doden doordat automobilisten zitten te bellen of te appen. We weten allemaal dat het verboden is om in de auto te bellen met de telefoon in de hand. Als de mobiele in de houder zit, is appen of sms’en op zichzelf niet strafbaar (heb het nog even nagezocht in wet). Maar als de bestuurder de veiligheid in gevaar brengt, dan is hij wél strafbaar. Ik maak me er zelf ook regelmatig schuldig aan. De pakkans is klein, zie agenten al niet eens meer raar opkijken, als ze je zien bellen. Waarschijnlijk doen zij het zelf ook buiten werktijd. Toch kunnen de gevolgen van onoplettendheid in het verkeer voor alle betrokken partijen verschrikkelijk zijn. Ga op dit vlak proberen m’n leven te beteren!

Terwijl het water met bakken uit de hemel komt, pak ik de studieboeken er maar weer eens bij. Het vak Constitutioneel Recht kent behoorlijk wat saaie kost. Ook dat hoort erbij, maar mocht je binnenkort dus toevallig met een jurist (ongeacht van welke generatie) aan een borrel staan, begin dan nonchalant over de Zutphense Juffrouw. Zeker weten dat je indruk maakt. Misschien was zij overigens wel een aantrekkelijke dame, maar dat vertelt de geschiedenis niet. Heb haar in ieder geval niet op Facebook kunnen terugvinden. Dat waren honderd jaar geleden nog eens rustige tijden.

One thought on “De Zutphense Juffrouw”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.