Volgelingen

In deze tijd waarin alles lijkt te draaien om volgelingen en aantal volgers, heb ik met grote fascinatie gekeken naar de net uitgekomen documentaire ‘Wild Wild Country’ over de Indiase goeroe, Bhagwan. Ja precies, van die sekte met al die lieden in oranjerode kleding. Bhagwan werd in 1981 internationaal bekend toen hij naar de Amerikaanse staat Oregon reisde en daar een stad stichtte. Hij deed dit met als plan om omringd door duizenden volgelingen van over de hele wereld – zeker ook uit Nederland – eerst het stadje Antilope, daarna het district Wasco County, daarna de staat Oregon en tenslotte heel Amerika te transformeren tot een spirituele utopie. In deze 6-delige documentaire, die ik één grote ‘Paas-bingewatch’ (zou dat een woord zijn?) heb getackeld, komt het allemaal voorbij. Je kunt ‘m nu zien op Netflix.

Heb met grote verbazing zitten kijken naar op het eerste gezicht weldenkende, vaak misschien zelfs intelligente mensen, die deze vreemde snuiter met baard blind volgden. Op een godsdienstige boodschap heb ik hem overigens niet kunnen betrappen, wel dat z’n favoriete automerk Rolls Royce was. Hij had er naar zeggen 96. Dat hij vrije seks voorstond was ook duidelijk; hoorde hem alleen zeggen dat ie ‘t nooit met z’n secretaresse zou doen. Zijn vage boodschap van zelfverwezenlijking, verlichting en onvoorwaardelijke liefde leidde er in ieder geval toe dat zijn volgelingen, zogeheten sannyasins, voor hem tot het uiterste ging. Je gelooft het pas als je het ziet.

Ruim 35 jaar later is er in de wereld nog steeds ruimte voor zo’n messias. Vergelijk deze Bhagwan eens met Trump. Het mag overduidelijk zijn dat Trump nog steeds in hart en nieren een zakenman is, die samen met z’n familie ten volste profiteert van zijn presidentschap. Z’n “Make American great again” baseball caps bleken voor het grootste deel gewoon in China, Vietnam en Bangladesh geproduceerd te zijn. Naast een niet al te heldere boodschap blijken beide heren in ieder geval voldoende commercieel vaardigheden te bezitten. Om het voor de buitenwereld netjes te houden heeft Trump de leiding over z’n zakelijke activiteiten trouwens (tijdelijk) overgedragen aan z’n zoons en heeft hij ook z’n overige zakelijke functies neergelegd. We laten ons graag foppen.

Toch zal het menigeen niet verrassen dat de Donald meer volgelingen op twitter heeft dan onze ‘eigen’ Paus Franciscus, terwijl deze toch het hoofd is van Rooms-Katholieke kerk met meer dan 1,2 miljard volgelingen het grootste kerkgenootschap op de wereld. Hoewel hij deze Pasen op het Sint-Pieterplein tijdens het traditionele Urbi et Orbi de kwekers uit ons landje weer allervriendelijkst bedankte voor de geschonken bloemen – helaas niet meer in ’t Nederlands, zoals vroeger, maar gewoon in ‘t Italiaans – kan je de Paus als leider van de katholieke kerk misschien wel zien als de CEO van de rijkste multinational ter wereld.

Hierbij verbleekt Mark Zuckerberg en zijn aan Facebook gerelateerde vermogen dan weer bijna. Zeker nu de beurswaarde van Facebook de afgelopen weken is gekelderd met bijna 100 miljard na het privacy schandaal omtrent misbruik van gegevens van bijna 50 miljoen Facebookgebruikers waarvan de profielen door het bedrijf Cambridge Analytica bijeengeharkt waren. Zuckerberg had overigens vlak vóórdat dit bekend werd nog even ter waarde van $ 1 miljard aan aandelen Facebook verkocht. Voor fiscale planning, ja, ja… Ondertussen is het aandeel verder gedaald en is er een hele #deletefacebook campagne ontstaan. Voor Zuckerberg helpt ’t daarbij niet dat hij op 19-jarige leeftijd – hij is nu 33 – iedereen die z’n gegevens achterliet in een e-mail “dumb f**ks” noemde.

Voor mij persoonlijk allemaal géén probleem, want ik ben bewust nooit op Facebook gegaan. Geloof namelijk niet in gratis… Als je niet betaalt, ben je géén klant. Dan ben je een product. Je geeft zoveel informatie van jezelf prijs dat adverteerders bereid zijn om daar flink voor te betalen. Niemand heeft dit model zo goed ontwikkeld als Facebook. Om de nek van iedere gebruiker hangt maandelijks een mooi prijskaartje (lees: inkomsten voor Zuckerberg cs.). Nu kijkt iedereen vreemd op dat men een stapje verder is gegaan door alle informatie van haar gebruikers ook in te zetten voor (politieke) beïnvloeding. Ook dat is gewoon een (nieuw) verdienmodelletje van Facebook. Naar verluid betaalde Trump 6,2 miljoen dollar aan Cambridge Analytica om hem te helpen stemmers te bereiken. Hij is uiteraard niet de enige klant. Het ‘schandaal’ breidt zich langzaam verder uit naar Pro Brexit organisaties.

Hoe naïef kunnen we met z’n allen zijn? Als we vroeger door de traditionele kranten onze beeldvorming lieten beïnvloeden, dan is het toch niet verwonderlijk dat dit nu digitaal gebeurt. Niks menselijks is ons vreemd. De kracht van sektes en hun sterke leiders is dat ze je eerst welkom laten voelen om je vervolgens te transformeren naar een lid van hun sekte. Het ligt aan je karakter of levensstijl of je er snel vatbaar voor bent.

Ik probeer als een soort Asterix de Galliër weerstand hieraan te bieden, maar ik ga daarbij zeker ook niet vrijuit. Zo ben ik bijvoorbeeld een ongelooflijke Whatsapp-adept; ook eigendom van Facebook Inc. Keek zojuist even in m’n app datagebruik; heb al ruim 44 duizend Whatsappberichten verstuurd (m’n vrienden kunnen erover meepraten; zij moeten het allemaal lezen). Daarnaast ben ik natuurlijk net zo gevoelig voor het aantal volgers van m’n blog als een Facebook-gebruiker voor ‘likes’. Heb op dit moment 83 abonnees, die mijn blog ‘automatisch’ in hun mailbox krijgen en ik kan via mijn eigen ‘spyware’ zien dat elke blog zo’n 300 keer gelezen wordt. Zo heb ik gelukkig ook de nodige ‘Recht-op-doel-af-volgelingen’…

 

3 thoughts on “Volgelingen”

  1. Facebook zal werkelijk kinderspel zijn, vergeleken met WhatsApp. Net als Trump zal verbleken bij Mark of zijn opvolger…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.