Boevenpakken

Als iemand ‘ns wordt gepakt voor iets onbenulligs, bijvoorbeeld ‘wildplassen’ (ik wil dat overigens niet goedpraten), dan roepen we meestal tegen de agent ‘ga eens een échte boef vangen!’

Dat lijkt echter makkelijker dan het is. Tegenwoordig bestaat criminaliteit al lang niet meer uit Swiebertje-achtige types, die vervolgens door veldwachter Bromsnor achterna gezeten worden. Er komt veel meer bij kijken. Ook de georganiseerde misdaad gaat met z’n tijd mee.

Hoewel de kranten nog dagelijks gevuld worden met het Holleederproces, wil ik jullie daar niet nog een keer mee lastig vallen. Ik heb hier al voldoende gezegd over de lucratieve handel en wandel van de familie Holleeder en consorten. Bespaar je overigens de moeite om op RTL/Videoland de serie Judas te bekijken (naar het gelijknamige boek van z’n zus Astrid), want dat is echt een hele matige vertoning. Heb ‘m dan ook niet afgekeken. Alleen de lookalike Peter R. de Vries is geestig…

Waar kan je een beetje beroepscrimineel tegenwoordig voor wakker maken? We weten allemaal dat wereldwijd drugs- en mensenhandel bovenaan het rijtje staan als meest lucratieve boevenpraktijken. De grootste maffiabendes ter wereld leggen zich dan ook nog steeds hierop toe met af en toe wat wapenhandel ‘on the side’. Geheimhouding wordt gegarandeerd door het afleggen van de zogenaamde Omertà. Vaak gaat het gepaard met bloederige afrekeningen. Zo ook in Nederland waar de Mocro Maffia elkaar het leven behoorlijk zuur maakt. Ook hier is een – in mijn ogen – wat mindere misdaadserie op TV uit voorgekomen; heb één aflevering geprobeerd. Al die zenders moeten toch ergens mee gevuld worden, zullen we maar zeggen. Het woord ‘vergismoorden’ hebben we overigens wel aan deze lui te danken. Regelmatig leggen ze de verkeerde om. Daar kan je overigens nog wel behoorlijk lang de cel voor in verdwijnen.

De moderne crimineel houdt zich graag bezig met cybercriminaliteit, zoals het verspreiden van malware, hacking, het runnen van botnets, phishing, misbruik van het bankwezen, het (digitaal) witwassen van geld en illegale online handel. Exacte cijfers zijn niet bekend, maar wel is duidelijk dat dit op alle fronten een ‘booming industrie’ aan het worden is. Het internet heeft inmiddels een prominente plek ingenomen als ‘modus operandi’ voor het plegen van criminele daden. Door de anonimiteit van het internet is het behoorlijk lastig om deze criminelen op te sporen. Zeker als het professionals betreft en niet een stel Nigeriaanse oplichters die met mailtjes proberen mensen geld afhandig te maken. Die laten zich behoorlijk makkelijk vangen. Een Amerikaanse komediant heeft daar overigens een bijzonder geestige TEDTalk over gehouden.

Cybercrime wordt al een paar jaar gezien als de grootste wereldwijde bedreiging. Het is namelijk eenvoudig en het levert veel op. De kans om gepakt te worden is ook klein, en mocht dat gebeuren dan zijn de straffen (nog) laag. Als het gaat om de ‘risk-to-payoff-ratio’ staat cybercrime dan ook aan kop. Het is een misdrijf met een laag risico en een hoog rendement. Een slimme cybercrimineel kan honderdduizenden, zelfs miljoenen keiharde cash verdienen met bijna géén kans op arrestatie of gevangenisstraf. ‘Onderweg gebruikt men de bitcoin om mensen af te persen. Jullie weten wel wat ik van dat cryptomuntje vind, maar geloof me… Cybercriminelen ‘love it’.

Als grootste bedreiging wordt ‘ransomsoftware’ gezien. Kort gezegd is dat kwaadaardige software (‘malware’), die een computer compleet blokkeert of bestanden versleutelt. Tegen betaling van losgeld (‘ransom’) zou je je computer of bestanden weer kunnen gebruiken. Door zelf heel alert te zijn en niks op je computer binnen te halen, kan je de meeste van dit soort ellende wel voorkomen. Denk naast voorzichtigheid ook aan een goede virusscanner; da’s ook goeie business voor die beveiligingsfirma’s.

Naast de bedreigingen van de klimaatverandering (op dit moment absoluut nummer 1 gespreksonderwerp) worden we van alle kanten gewaarschuwd voor het oprukkende fenomeen ‘cyberaanvallen’. Investeren in bedrijven, die ons daarvoor beschermen, kan nog best wel eens interessant blijken te zijn. Als fervent belegger begrijpen jullie dat ik daar ook met schuin oog naar kijk. Een leidend bedrijf op dit gebied is Palo Alto Networks. En dan later niet zeggen dat ik jullie niet getipt heb.

Helaas veel minder aandacht krijgt een ander lucratieve handel, die wereldwijd snel groeit, namelijk de wildstroperij. Waarschijnlijk denken jullie dan aan mannen in camouflagepakken, die gewapend met een geweer proberen een beest dood te schieten. In Afrika zullen de stropers nog best zo te werk gaan, maar in de documentaire ‘The Last Animals‘ is te zien hoe er ook vanuit helikopters en met automatische wapens op wilde dieren gejaagd wordt. Die wilde dieren zijn kansloos. Helaas is de film (nog) niet op de Nederlandse Netflix te zien, maar deze komt waarschijnlijk wel. Dat stropers agressief te werk kunnen gaan, is te zien in de documentaire ‘Rhino Dollars’, waar in een Parijse dierentuin een neushoorn wordt doodgeschoten en z’n hoorn met een kettingzaag ervan af wordt gezaagd. Deze is hier te zien (helaas in het Frans, maar met Engelse ondertiteling). Gelukkig winnen de wilde beesten het ook weleens van de stropers: hap, slik, weg. Mooi commentaar ook eens van een reservaathouder: “We weten niet precies met hoeveel zij waren, aangezien er niet veel meer van hen over is.”

Een van origine Nederlandse organisatie, Wildlife Justice Commission, maakt jacht op handelaren in ivoor of exotische dieren. De organisatie gelooft in een aanpak om met hele geavanceerde opsporingsmethodieken, zoals undercover operaties en data-analyse, de criminele netwerken die zich met deze handel bezighouden te ontmantelen. Deze ‘intelligence-agency’ probeert lokale overheden te ondersteunen in de bestrijding door niet alleen diplomatieke druk uit te oefenen, maar deze handhavers ook in het veld te helpen bij het oprollen van deze criminele netwerken. In plaats van wijdverbreide ‘wildlife conservation’ zou het bestrijden van deze handel meer aandacht moeten krijgen. Ook hier speelt dat de pakkans én de straffen relatief laag zijn, terwijl de opbrengsten gigantisch kunnen zijn. Georganiseerde misdaad vraagt om een georganiseerde aanpak. Sinds 2014 is Wildlife Justice Commission als NGO mondiaal actief met een team van 25 professionals (waaronder juristen) en 25 mensen in het veld om dit aan te pakken. Wij ondersteunen dit initiatief ten zeerste. Af en toe een persoonlijke aanbeveling, mag toch wel?

Wat ik verder als zeer schokkend ervaar, is dat wij (als in Nederland) de allergrootste milieucriminelen ter wereld blijken te zijn. Door een fout in de Nederlandse wetgeving mag Nederlandse stookolie, brandstof voor zeeschepen, vermengd worden met zwaar giftig chemisch afval en zelfs met radioactief afval. Kijk maar eens naar deze korte maar schokkende video (5:29 min) waarin dat haarfijn wordt uitgelegd. Nederland is dus het land waar bedrijven hun chemisch afval voor een prikkie dumpen. Hiervan wordt dus goedkope stookolie gemaakt. Zo goedkoop zelfs, dat schepen die 70 tot 100.000 liter per dag gebruiken vanuit de Middellandse zee omvaren, om in Rotterdam te kunnen tanken. Deze grootverbruikers vervuilen nog veel meer dan vliegtuigen, waarover iedereen het dagelijks heeft. Zo was het woord ‘vliegschaamte’ nog genomineerd als woord van het jaar (2018). Tsja, nipt verloren van  ‘blokkerfries’, ‘yogasnuiver’ en ‘mangomoment’.

Sterker nog, slechts zestien van deze grote zeeschepen vervuilen net zoveel als alle auto’s op de hele wereld. Nu tanken er in Rotterdam zo’n 22.000 van die grote zeeschepen, bijna de helft van de wereldvloot. Die schepen die hier tanken verbranden dus gezamenlijk 1.375 keer de totale uitstoot van alle auto’s op de hele wereld. We kunnen dan ook gerust spreken van de Beerput Nederland, kijk hier maar. Uiteindelijk komt het allemaal in ons milieu (in de zee, in de vissen, in ons drinkwater en in de lucht) terecht; je kunt dan ook gerust spreken van ‘ecocide’. En dat alleen door de missende regelgeving op stookolie. Ik kon er met pijn en moeite wat recente Kamervragen over vinden, maar echt veel aandacht krijgt het nog niet.

Dat ‘Green Criminology’ of ook wel ‘Brown Crime’ interessante business is, hebben de echte criminelen natuurlijk al lang ontdekt. Vaak zijn het bedrijven die zich hieraan schuldig maken. Als je al gepakt wordt, dan hoef je vaak alleen maar een boete te betalen. De kans dat ze ooit het cachot ingaan en een boevenpak aan krijgen is nihil. Oh ja, die pakken waren vroeger zwart-wit gestreept, met idee dat gevangenen die ontsnapten dankzij deze opvallende kleding snel op te sporen waren.

Winterklaar?

Is uw tuin al winterklaar? Dat zijn de gevleugelde woorden van de Hagenezen (dat wil zeggen er geboren en getogen zijn; als je er alleen maar woont ben je een Hagenaar) Jacobse & Van Es, die langs deuren en tuinen gaan om dames op leeftijd op te lichten met hun ‘welgemeende’ tuinadvies. Oh, oh, oh, oh, mevrouwtje, we hadden géén dag later moeten komen… Ze behandelen het zogenaamde scheurgras door er basterdsuiker overeen te strooien, terwijl het wordt aangeprezen als neutronenkorrels. Als er dan ook nog sprake is ‘bladschurf’ wordt de halve tuin ontdaan van z’n mooie struiken en planten, die vervolgens weer bij buren elders in de straat aangeboden worden als winterklare heesters gegarandeerd zonder ‘takkeschurf’. Een gouwe ouwe van Van Kooten & De Bie dus.

En misschien is deze mevrouw wel heel blij met haar ‘nieuwe’ heesters. Bij veel zaken in het leven staan er winnaars en verliezers tegenover elkaar. Neem allereerst eens de handel in aandelen van bedrijven op de beurs. Bij iedere koop is er ook een verkoper. De verwachting van de eerste is dat de prijzen zullen stijgen. De andere partij verwacht juist het tegenovergestelde, een daling dus. En hoewel bedrijven in waarde kunnen stijgen, is beleggen op de beurs absoluut een ‘zero sum game’. Iedere euro, die uit de beurs wordt gehaald, is afkomstig van een andere belegger. Mooi is wel dat beiden zich gelukkig kunnen voelen. De verkoper voelt zich misschien winnaar omdat hij het aandeel met 20% winst verkoopt, terwijl de koper zich winnaar voelt omdat hij een aandeel koopt, dat in zijn ogen 20% meer waard is, dan dat hij ervoor heeft betaald. In een groter plaatje is het ook goed om te realiseren dat als in het nieuws gesproken wordt over ‘”Beleggers dumpen aandelen Facebook”, dat er ook had kunnen staan “Beleggers kopen gretig aandelen Facebook”. De enige echte winnaar van dit spel is de organisator, te weten de bank of broker, die hiervoor transactiekosten in rekening brengt. Hoe meer handel, hoe meer winst voor deze organisator. In plaats van naar goud te zoeken, kan je beter de spatels en scheppen verkopen…

Als aandelen in een bepaalde periode flink gedaald zijn – de beursindexen zijn flink gezakt – dan wil bijna niemand meer die ‘laag geprijsde’ aandelen kopen met als gevolg dat transacties op een steeds lager niveau plaatsvinden (minder vraag, dan aanbod). Stel je nu eens voor dat je hoort dat de Levi spijkerbroek, die je wilt hebben, om de hoek te krijgen is met zo’n 30% korting, dan loop je direct naar die winkel toch. Bij dalende aandelenkoersen rennen de meeste mensen echter naar de uitgang. Beleggen is dan ook in veel opzichten een fascinerend fenomeen.

Zolang je slimmer bent dan een ander kan je winnen. Dat is iets anders dan over voorkennis beschikken; ik bedoel in dit geval meer kennis van zaken. Zo kan je met een hele lucratieve transactie wel tien missers goedmaken. Dat is toch wat anders dan de chirurg, die vijf keer op honderd operaties een foute beslissing maakt, waardoor iemand voor de rest van z’n leven ‘beschadigd’ is. Deze dokter kan vervolgens direct naar een andere baan gaan zoeken. Buiten het ziekenhuis wel te verstaan. Misschien gaan beleggen?

Is beleggen dan zo makkelijk? Ik zou zeggen “ja” en “nee”. In onze markteconomie hangt de waarde van iets af van wat de gek ervoor wil geven. Het gaat mis als iedereen op hetzelfde moment iets wil hebben, waardoor de prijs onverantwoord snel omhoog gaat. Zal hier niet nog een keer over de bitcoin gaan uitweiden, dat heb ik al eerder gedaan.

Zeepbellen zijn van alle tijden. Elke keer als mensen massaal met de kudde een bepaalde kant oprennen, dan gaat het mis. Al eerder memoreerde ik de woorden van de ook door mij hoog aangeschreven superbelegger Warren Buffett in mijn blog over kuddegedrag.

Wees wantrouwend als je opvallend veel mensen in je omgeving hoort over cryptomunten, die het super doen, of een verhuurbaar huisje hebben gescoord (er waren wel vijftig andere gegadigden!). Niet meegaan met de hype is lastig, maar besef dat populair eigenlijk altijd ‘te duur’ betekent. Je kunt beter iets doen wat niemand nog doet, dan ben je sowieso goedkoper uit. Dat is in ieder geval zeepbelvrij.

Ook is het verstandig om experts niet klakkeloos te volgen. Vaak heeft zo iemand wel een eigen agenda. Zo raad ik aan om de gasten in het programma Business Class van Harry Mens niet al te serieus te nemen. Het verschil tussen een beursgoeroe en een oplichter is soms maar klein.

Verder is het belangrijk om van het verleden te leren. Als mens hebben wij maar een beperkt geheugen of zijn we simpelweg nog niet oud genoeg om alles al een keertje te hebben meegemaakt. Elke zeepbel of crisis lijkt veel exceptioneler dan die in werkelijkheid is. Een crisis kan je beter zien als een natuurverschijnsel, dat zich met zekerheid af en toe voordoet. Om hiervan niet de dupe te worden, kan je ervoor kiezen om je beleggingen te spreiden over allerlei zaken. Nog beter is het om géén geld maar mooie momenten te sparen.

Dat laatste doe ik nu door samen met m’n oudste dochter een Personal Fitness Programma (van 26 weken!) te doorlopen met 100% resultaatgarantie. Wat dat ook mag betekenen. Of de totaalaanpak van work-out, voeding en mental coaching gaat werken, ga ik jullie zeker vanaf deze plek laten weten. We zijn pas net begonnen, dus nog lang niet winterklaar…

Gokje

Aan het eind van het jaar word je altijd overstelpt met voorspellingen, ik noem het liever gokjes, maar dat zullen zichzelf benoemde experts in het voorspellen van de toekomst anders zien. Sommige dingen zie je gewoon aankomen, zoals dat Ajaxcoach Marcel Keizer de Kerst niet zou halen.

Een erg geliefd onderwerp is natuurlijk altijd de ontwikkeling van de aandeelbeurzen. Overigens maar 27% van de Nederlandse bevolking waagt zijn vingers aan beleggen. Wij zijn als volkje veel meer spaarders. Dat levert op dit moment echter héél weinig op. Daarom gaan mensen dan toch weer risicovol beleggen of gokken (zoals op de bitcoin, daarover later meer). Vooralsnog zorgt dat voor steeds verder stijgende beurskoersen. De beurskenners die voorspellen dat de beurs volgend jaar weer gaat stijgen (dat is de laatste 6 jaar voor de AEX overigens sowieso het geval) hebben in mijn ogen net zoveel ‘kans’ als diegene die een daling voorspellen. Eén ding is zeker bij iedere voorspellingen (of iets wel of niet gaat gebeuren), de helft zal gelijk krijgen, de andere helft niet, bij de volgende voorspelling zal de helft daarvan weer gelijk hebben etc. Er is aan het eind van de rit dus altijd iemand die wel 10 (of 100) keer achter elkaar iets goed heeft voorspeld. Vervolgens roep je dan dat je futuroloog bent.

Je kunt ook net als in de Amerikaanse TV serie ‘The Simpsons’ gewoon heel veel dingen bedenken. ‘In the end’ komen er dan zeker ook wat dingen uit. Toch is het in dit geval wel grappig om te zien welke dingen al ‘voorspeld’ waren in deze TV-serie. In 2000 lieten zij Trump al president worden. Niet alleen de uitslag van de verkiezingen, maar ook de wijze waarop hij de trap afkwam en zijn speech hadden veel gelijkenissen. Er is een lijstje gemaakt van hun meest treffende ‘voorspellingen’.

Natuurlijk zijn dit geen echte voorspellingen, maar scenario’s of dingen die toevalligerwijs uitgekomen zijn. Door heel veel logische en/of realistische scenario’s te schrijven, bijvoorbeeld door te laten zien dat dingen maakbaar zijn, of dingen waarvan iedereen op z’n klompen kan aanvoelen dat die er ooit zullen komen.

Het wordt pas verontrustend als mensen die denken echt ergens verstand van te hebben, zoals onze nationale opiniepeiler (sinds mensheugenis voorspelt hij verkiezingsuitslagen) Maurice de Hond de milleniumbug voorziet. Hij voorspelde dat computers in de war zouden raken. Anderen dachten dat zelfs dat het licht zou uitvallen en kernraketten zouden misschien wel ‘vanzelf’ opstijgen. Iedereen begon te hamsteren. Uiteindelijk gebeurde er niks en werkte alles op 1 januari 2000 prima. Aan de andere kant was het diezelfde De Hond de internet-revolutie voorzag. In 1995 vertelt hij bij Sonja Barend (zeg maar de Humberto Tan van vandaag) dat het leven er 10 jaar later totaal anders zou uitzien, omdat we alles online zouden kunnen bestellen. Daarover hoef ik verder niks meer te vertellen.

Ook aardig is om nog eens te kijken naar oude beelden van Chriet Titulaer, die dit jaar op drieënzeventig jarige is overleden. In de jaren 80 trok hij met zijn bijzondere Limburgse stemgeluid en markante baard in het TV programma ‘De wondere wereld’ veel kijkers. Hij liet ons kennis maken met de laatste technische snufjes en deed veel voorspellingen over de toekomst. Hij werd de Nostradamus van de media genoemd. Er wordt nu gewerkt aan een ode voor deze man; je kunt zelfs stemmen op je favoriete fragment. Mijn favoriet is overigens die over toegang tot de skilift door gebruik van een skipas. Heb namelijk net ontdekt dat er in mijn favoriete skigebied een skipas is, genaamd ‘Ski Liberté’, die ervoor zorgt dat je alleen betaalt voor de dagen dat je daadwerkelijk skiet. Wist ik zelfs nog niet. Lijkt een beetje op de tolpas, die je kunt gebruiken op de Franse snelwegen. Deze skipas wordt overigens pas interessant als je meer dan 8 dagen skiet. Dat voornemen heb ik zeker dit jaar, de sneeuw is fantastisch.

Even terug naar de bitcoin; ongeveer het meest besproken ‘ding’ dit jaar. Iedereen zal het erover eens zijn dat de bitcoin géén geld is. Het voldoet immers (nog) niet aan de drie functies van écht geld. Als eerste zou het een ruilmiddel moeten zijn. Je kunt op dit moment nog geen oliebol kopen met een bitcoin; misschien een met drugs gepoederde op het Dark Web (heb ervan gehoord, maar nog nooit bezocht). Ook de tweede functie als oppotmiddel is er niet. Je kunt geen bitcoins sparen, je krijgt er immers géén rente op. Je kunt ze natuurlijk wel van je spaargeld kopen, zoals de meeste mensen doen. Dat kan je beleggen noemen, net als bijvoorbeeld in goud. Tenslotte voldoet het niet aan de belangrijkste functie van geld, namelijk het zijn van een rekeneenheid. We drukken de waarde van bitcoins juist uit in euro’s of dollars (dat zijn dus wel rekeneenheden). Nu we weten dat bitcoins géén geld zijn, waarom kopen mensen deze en andere cryptomunten dan? Ik denk omdat mensen graag een gokje wagen; ze doen mee aan een spannend spel. Ik durf zelfs te zeggen aan een piramidespel. Hierbij staan angst en hebberigheid centraal. De verleiding is groot omdat we horen van mensen, die enorme winsten zouden maken (ik ken ze niet). De grote winnaars zitten echter altijd in de top van de piramide. Bij de bitcoin schijnt de verondersteld bedenker meneer (of mevrouw) Satoshi Nakamoto te zijn. Eerst zou het een Japanner zijn, maar recent dacht men even dat Elon Musk (de man achter Tesla) deze mysterieuze figuur was. Hij heeft dit echter ontkend. Als er geen nieuwe kopers van bitcoins meer bijkomen, zal de piramide instorten. De dag waarop ik deze blog schrijf, viel de waarde alweer terug van $20.000 naar $13.000.

Cryptovaluta kunnen echter wel voor een monetaire revolutie gaan zorgen. Men zegt dat de blockchain-technologie erachter heel interessant is. Ben zelf echter nog steeds niet in staat om dat in een paar woorden uit te leggen; iets met digitaal uitwisselen van gegevens via een netwerk van computers. Ik ben er te nuchter voor en laat deze hype grotendeels aan me voorbijgaan. Heb wel een paar cryptomuntjes gekocht (Ethereum en Gulden), maar het doel daarvan was meer om het te gaan begrijpen, dan om er serieus in te beleggen. Na een paar dagen lukte het mij al niet meer om m’n wallet (soort elektrische portemonnee) te bereiken, dus vrees dat mijn muntjes al bijna ‘verloren’ zijn, ondanks dat ze op papier flink in waarde zijn gestegen. Géén oliebollen dit jaar dus…

Toch durf ook ik wel een gewaagde uitspraak te doen in deze tijd van de Feestdagen. In Nederland gebeurt meer dan 80% procent van de auto-ongelukken met nuchtere mensen (dus niet beschonken). Dat is overigens ook gewoon statistisch bewezen. Dat het aantal auto-ongelukken afgelopen jaren weer is toegenomen -na lange tijd juist dalende te zijn geweest- wordt veroorzaakt door de sterke toename van smartphonegebruik in de auto. Het woord ‘appongeluk’ is dan ook niet geheel verrassend net uitgeroepen tot het woord van het jaar. Ik voorzie dan ook -en jullie mogen het een voorspelling noemen!- dat binnen enkele jaren een maatregel genomen is om dit te beperken of zelfs te verbieden. Zo is het in Frankrijk vanaf komend jaar voor scholieren tussen 11 en 15 jaar verboden om hun telefoons te gebruiken; niet alleen in de les (dat is daar nu al verboden), maar ook gewoon overal op school. Denk dat hier thuis met drie kinderen in deze leeftijdscategorie een revolutie zou uitbreken. Blij dat ik alleen naar Frankrijk op vakantie ga en niet woon…

Wens iedereen natuurlijk een voorspoedig nieuwjaar en zou zeggen ‘waag eens een gokje’, misschien brengt het geluk!